Na terenie powiatu kartuskiego w 2025 roku stwierdzono 236 przypadków boreliozy — tak raportuje Powiatowa Stacja Sanitarno‑Epidemiologiczna w Kartuzach. Dla porównania, w 2024 roku zgłoszono 167 zachorowań, co oznacza wzrost o 69 przypadków. Dane Wojewódzkiej Stacji Sanitarno‑Epidemiologicznej w Gdańsku pokazują, że w 2025 roku w całym województwie pomorskim zarejestrowano 2558 przypadków boreliozy, a liczba ta była największa od początku prowadzenia rejestracji.
Gdzie można napotkać kleszcze?
Główny Inspektorat Sanitarny wskazuje, że kleszcze żyją nie tylko w lasach liściastych i mieszanych. Występują także na łąkach, w gęstych zaroślach, w parkach miejskich, w ogrodach oraz na zielonych obrzeżach osiedli. Z tego powodu ryzyko ukąszenia dotyczy osób przebywających w różnych typach terenów zielonych, nie tylko tych wybierających długie leśne wędrówki.
Jak postępować, aby zmniejszyć ryzyko zakażenia?
PSSE w Kartuzach i GIS zalecają stosowanie środków ochronnych podczas pobytu na terenach zielonych. Należy nosić długie spodnie i zakryte obuwie oraz rozważyć użycie preparatów odstraszających kleszcze. Po powrocie konieczne jest dokładne obejrzenie całego ciała i sprawdzenie odzieży w celu wykrycia kleszczy, które mogły się do nich przyczepić.
Co zrobić po ukąszeniu kleszcza i jakie są objawy boreliozy?
Jeżeli kleszcz wbił się w skórę, najważniejsze jest jego jak najszybsze usunięcie. Należy uchwycić pasożyta pęsetą możliwie blisko skóry i wyciągnąć zdecydowanym ruchem w górę. Nie wolno smarować kleszcza tłuszczem, alkoholem ani innymi substancjami. Po usunięciu miejsce ukłucia trzeba zdezynfekować. Jeśli pozostanie duży fragment kleszcza, np. główka, powinno się zgłosić do lekarza.
Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów boreliozy jest rumień wędrujący — powiększająca się zmiana skórna w miejscu ukłucia. U wielu chorych występują też objawy grypopodobne: gorączka, osłabienie, bóle głowy, mięśni i stawów. Nieleczona borelioza może prowadzić do powikłań neurologicznych, stawowych lub kardiologicznych.
Na poziomie krajowym NIZP‑PZH raportował wzrost zachorowań już w pierwszej połowie 2024 roku — wtedy od 1 stycznia do 30 czerwca zarejestrowano 9134 przypadki boreliozy. PSSE w Kartuzach przypomina, że brak dostępnej szczepionki przeciw boreliozie sprawia, iż podstawą profilaktyki pozostaje edukacja i stosowanie środków ochronnych.
Wojewódzka Stacja Sanitarno‑Epidemiologiczna w Gdańsku określiła 2025 rok jako okres z najwyższą liczbą zgłoszeń boreliozy od początku rejestracji danych w regionie.
